Tutanağın Düzenlenme Şartları ve Yasal Esaslar
Resmî SBM Kaza Tespit Tutanağı belgesine göre bu form, yalnızca maddi hasarla sonuçlanan kazalardan sonra kazaya karışan sürücülerin kazanın oluş şeklinde anlaşmaları halinde düzenlenir. Kazada ölüm veya yaralanma olması, sürücü belgesinin bulunmaması veya yetersiz olması, yaş küçüklüğü, alkol ya da akıl sağlığı şüphesi bulunması, araçlardan birinin kamuya ait olması, kamu malına zarar gelmesi, yalnızca üçüncü kişilerin eşyalarının zarar görmesi veya araçlardan birinin geçerli trafik sigortasının bulunmaması durumlarında bu tutanak doldurulamaz. Bu durumlarda tarafların kendi aralarında anlaşmış olması yeterli değildir; yetkili kolluğa haber verilmelidir. Yurt dışından gelen araçlarda düzenlenmiş Yeşil Kart, form açıklamasına göre trafik sigortası yerine kabul edilir.
Tutanağın gerçeğe uygun doldurulması yasal bir zorunluluktur; gerçeğe aykırı beyan yaptırım doğurabilir. Form üzerinde kazanın yeri, tarihi, sürücü ve poliçe bilgileri eksiksiz yer almalı; kaza krokisinde cadde, sokak ismi, araçların seyir yönleri, yol çizgileri ile araçlar A ve B olarak gösterilmelidir. Aracın ilk darbe aldığı nokta işaretlenmeli, sürücü görüşleri yazılmalı ve form her iki sürücü tarafından mutlaka imzalanmalıdır. İmzalanmayan tutanaklar geçersizdir. Mümkünse araçlar kaldırılmadan önce fotoğrafları çekilmeli, ardından tutanak ve görseller sigorta şirketine ulaştırılmalıdır. Tutanak düzenlemek taraflara peşinen bir kusursuzluk garantisi vermez; olayın bilgilerini kaydetmek ile kusur değerlendirmesi farklı aşamalardır.
Örnek Kaza Senaryosu ve Kroki Çizimi
Kavşakta meydana gelen basit bir arkadan çarpma olayında taraflar şu şekilde hareket edebilir:
- Kroki: Yol şeritleri ve cadde ismi çizilir; duraklayan öndeki araç A, arkadan çarpan araç B olarak oklarla gösterilir ve ilk darbe noktası şablonda işaretlenir.
- Sürücü Görüşleri: Her sürücü yalnız kendi gözlemlediği olayı kendi ifadesiyle yazar. Örneğin durduğu yer ve araçların hareket yönünü anlatabilir; başka bir kişinin örnek cümlesini olayına uymadığı hâlde kopyalamamalıdır.
Sürücüler İçin Adım Adım Kontrol Listesi
- Güvenlik ve Fotoğraflama: Önce bulunduğunuz yerin güvenliğini değerlendirin. Fotoğrafı ancak mümkün ve güvenliyse çekin; fotoğraf uğruna kendinizi trafiğe maruz bırakmayın. Form açıklamasına göre uygun koşullarda araçlar trafiği aksatmayacak yere çekilip tutanak düzenlenebilir.
- Şartları Kontrol Edin: Yaralanma, alkol şüphesi veya sigortasızlık gibi kolluk çağrılmasını gerektiren bir durum olmadığını doğrulayın.
- Bilgileri Eksiksiz Yazın: Ruhsat, sürücü belgesi ve trafik poliçesi bilgilerini forma tam aktarın.
- İmzaları Tamamlayın: Her iki sürücünün de tutanağı imzaladığından emin olun (imzasız tutanaklar geçersizdir).
- Hassas Veri Güvenliği: Tutanakta T.C. kimlik no, telefon ve adres gibi kişisel bilgiler yer aldığından formu internette veya sosyal medyada açık şekilde paylaşmayın; yalnız işlem için gerekli yetkili kanallarla paylaşın.
