Bir internet sayfasının kopyalandığını görmek, kullanılacak hukukî yolu tek başına belirlemez. Önce hangi metin, görsel veya yazılım üzerinde hak sahibi olduğunuzu ve kullanımın neden izinsiz olduğunu ayırın. DMCA, ABD hukukundaki bir mekanizmadır; Türkiye’deki bütün sitelere aynı şekilde uygulanacak evrensel bir kaldırma emri değildir.
Türkiye’de Eser ve Hak Sahipliği
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, eser kavramında sahibinin hususiyetini taşıma ve kanunda sayılan eser türlerine girme ölçütlerini düzenler. Bir web sayfasındaki her bilgi veya benzer tasarım unsuru kendiliğinden aynı korumaya sahipmiş gibi değerlendirilmemelidir. Özgün metin, görsel, kod ve bunların kullanım hakkı ayrı incelenebilir.
Bir başkasına ait materyali lisansla kullanıyorsanız, lisansınızın kapsamını da kontrol edin. Sitenizde yayımlanması, o materyalin bütün haklarının size ait olduğunu göstermeyebilir. Bildirimi hak sahibi veya yetkili temsilci olarak yapıp yapamayacağınızı belirlemek bu yüzden önemlidir.
DMCA Bildirimi Ne İşe Yarar?
ABD Telif Hakkı Ofisinin Section 512 açıklaması, belirli şartları karşılayan çevrimiçi hizmet sağlayıcıların sorumluluk sınırlamalarından yararlanmasıyla bağlantılı bildirim ve kaldırma sistemini anlatır. Bunu her sağlayıcı için koşulsuz ve otomatik bir kaldırma zorunluluğu gibi sunmak doğru değildir.
Bildirimde hak sahibi veya temsilci imzası, korunan eser, şikâyet edilen içeriğin bulunmasını sağlayacak bilgiler, iletişim bilgileri ve gerekli doğruluk/yetki beyanları yer alır. Hizmetin resmî telif başvuru yolunu ve varsa kayıtlı DMCA temsilcisini kontrol edin. Genel bir “sitemi kopyaladılar” cümlesi yerine ilgili sayfaları ve iddiayı somutlaştırın.
Karşı Bildirim ve Türkiye’deki Süreç
DMCA sisteminde, yanlışlık veya yanlış tanımlama iddiasıyla karşı bildirim yapılabilir. Bu yüzden ilk kaldırma sonucu, uyuşmazlığın kesin hukukî kararı değildir. Yanlış hak sahipliği veya ihlal beyanı sorumluluk doğurabilir; lisans ve kullanım istisnalarını değerlendirmeden şikâyet göndermeyin.
Türkiye bakımından FSEK’in Ek 4. maddesi, kapsamdaki dijital hak ihlallerinde içerik sağlayıcıya başvuru ve ihlalin sürmesi hâlinde Cumhuriyet savcılığı üzerinden devam eden bir süreç düzenler. Bu yolu ABD’deki karşı bildirim süreleriyle karıştırmayın. Somut olayın hangi hükme ve yetkili makama girdiğini hukukî yardım alarak belirleyin.
Başvuru Öncesi Hazırlık
- Özgün dosyaları, lisansları ve yayın kayıtlarını saklayın.
- Şikâyet edilen sayfaların tam adreslerini ve tarihlerini kaydedin.
- Hak sahibi olduğunuz kısmı diğer materyallerden ayırın.
- Hizmet sağlayıcının resmî telif kanalını kontrol edin.
- Talebin kapsamını ve beyanların doğruluğunu gözden geçirin.
Arama sonucundan kaldırma ile içeriğin barındırıldığı sunucudan kaldırılması farklı sonuçlardır. Başvurunuzun hangi sonucu istediğini açıkça belirtin.
Kaynaklar
5846 sayılı FSEK; U.S. Copyright Office: Section 512 kaynakları ve soru-cevapları.
