Özel İsimlere Gelen Yapım Eklerinin Yazımı: Kesme İşareti Kuralı!
Özel isimlere gelen yapım ekleri kesme işaretiyle kesinlikle ayrılmaz ve bu eklerden sonra gelen çekim ekleri de bitişik yazılır, yine kesme işareti kullanılmaz. Örneğin, "Türk"ten "Türkçe" veya "İstanbul"dan "İstanbullu" kelimeleri türetilirken ekler doğrudan isme eklenir. Bu kural, dilimizde doğru ve akıcı bir yazım için olmazsa olmazdır.
Özel İsimlere Gelen Yapım Ekleri Nasıl Yazılır?
"Türkçe" mi, "Türk'çe" mi? "İstanbullu" mu, "İstanbul'lu" mu? Bu sorular kafanı karıştırıyorsa yalnız değilsin. Aslında kural çok net ve basit: özel isimlere gelen yapım ekleri asla ve kata kesme işaretiyle ayrılmaz. O ekler, ismin adeta bir parçası gibi bitişik yazılır.Yapım eki neydi, hatırlayalım mı? Yeni bir kelime türeten, kelimenin anlamını veya türünü değiştiren eklerdir. Mesela "Türk" bir millet adı, özel isim. Ama "Türkçe" dediğimizde, o milletin konuştuğu dili kastediyoruz, bambaşka bir kavram oluyor. İşte o "-çe" eki, bir yapım eki.Peki, bu kural neden böyle? Çünkü yapım eki, kelimeye o kadar sıkı bağlanır ki, onu adeta yeni bir kelime haline getirir. Artık o, eski halinin sadece bir uzantısı değil, yeni bir kimliğe bürünmüş halidir.
Türk + -çe > Türkçe (Doğru)
İzmir + -li > İzmirli (Doğru)
Osmanlı + -ca > Osmanlıca (Doğru)
Avrupalı + -laş > Avrupalılaşmak (Doğru)
Ankara + -lı > Ankaralı (Doğru)
Kesme İşareti Kullanımı: Ne Zaman Var, Ne Zaman Yok?
Şimdi kafalar karışabilir, çünkü özel isimlere gelen bazı ekler kesme işaretiyle ayrılırken, bazıları ayrılmıyor. İşte can alıcı nokta bu: Sadece çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır. Yapım ekleri ise asla.
Kesme İşaretiyle Ayrılan Çekim Ekleri (Hatırlatma): Ahmet'in, Ayşe'ye, İstanbul'da, Türkiye'yi
Gördüğün gibi, bir kelimeye "-li, -cı, -çe, -gil, -lık" gibi yapım ekleri geldiğinde, o eki kelimeden ayırmak için herhangi bir kesme işareti kullanmıyoruz. Çünkü bu ekler, kelimeye yeni bir anlam katıyor, onu başka bir şeye dönüştürüyor.
Yapım Ekinden Sonra Gelen Çekim Ekleri
Peki, bir özel isim önce yapım eki alsa, sonra da çekim eki alsa ne olur? İşte burası da çok önemli! Kural çok net: Yapım eki alan özel isimlere gelen çekim ekleri de kesme işaretiyle ayrılmaz.Yani, özel isim > yapım eki > çekim eki sıralamasında, tüm ekler bitişik yazılır. Hiçbir yerde kesme işareti kullanılmaz.
Bu kuralı aklının bir köşesine yaz. Çünkü en çok hata yapılan yerlerden biri burası. Bir kere yapım eki girdiyse işin içine, bir daha kesme işaretiyle ayrılma durumu kalmıyor.
İsteğe bağlı ziyaret ölçümünü kabul edebilir veya reddedebilirsiniz. Tercihinizi bu bağlantıdan değiştirebilirsiniz. Reklam izinleri etkinleştirildiğinde reklam sağlayıcısının ayrı izin ekranından yönetilir. Çerez politikası
