Ki Bağlacı Nasıl Yazılır? SOMBAHÇEMİ ile Karıştırma!
Türkçede 'ki' bağlacının yazımı, çoğu zaman kafamızı kurcalayan bir konu. Peki bu minik ek ya da bağlaç ne zaman bitişik yazılır, ne zaman ayrı kalır? İşte sana bu karmaşayı sonsuza dek ortadan kaldıracak altın kural ve püf noktaları. Okuduktan sonra bir daha asla 'ki' yazımında hata yapmayacaksın, söz veriyorum!
Türkçede 'ki' bağlacı genellikle ayrı yazılırken, cümleden çıkarıldığında anlam bozulmuyorsa bu kural geçerlidir. Ancak bazı özel durumlarda, özellikle kalıplaşmış sözcüklerde 'ki' bitişik yazılır. İşte bu istisnaları akılda tutmanın en kolay yolu SOMBAHÇEMİ kuralıdır. Şimdi detaylara dalalım.
Genel Kural: 'Ki' Bağlacını Ayırmak mı Bitişik Yazmak mı?
'Ki' kelimeye bağlaç olarak geldiğinde genellikle ayrı yazılır. Yani, cümleden çıkardığında cümlenin anlamı bozulmuyorsa, o 'ki' ayrı yazılır. Bu, işin %90'lık kısmı diyebiliriz.
* Eve gel ki ders çalışalım. (Çıkardığında: Eve gel ders çalışalım. Anlam daralsa da bozulmuyor.)
* Öyle bir anlattı ki hepimiz şaşırdık. (Çıkardığında: Öyle bir anlattı hepimiz şaşırdık. Anlam bozulmuyor.)
Bu kuralı unutmaman için basit bir test var: Kelimenin sonuna '-ler/-lar' çoğul ekini getir. Eğer anlamlı oluyorsa bitişik, anlamsız oluyorsa ayrı yazılır. Ancak bu test, asıl bağlaç olan 'ki' için değil, sıfat veya ilgi eki olan 'ki' için daha etkilidir. Bağlaç olan 'ki' için en güvenilir yöntem, cümleden çıkarma testidir.
İşte Sana Kurtarıcı: SOMBAHÇEMİ Kuralı!
Türkçede bazı 'ki'li sözcükler kalıplaşmıştır ve her zaman bitişik yazılırlar. İşte bu sözcükleri aklında tutmanın en pratik yolu: SOMBAHÇEMİ!
Bu harika kısaltma, bitişik yazılan tüm 'ki'leri kapsar:
Harf
Kalıplaşmış Kelime
Örnek Cümle
S
Sanki
Bana sanki küsmüş gibi bakıyordu.
O
Oysaki
Dışarıda hava çok güzeldi, oysaki ben evdeydim.
M
Mademki
Mademki gelmeyecektin, neden haber vermedin?
B
Belki
Belki yarın ben de gelirim.
H
Halbuki
Çok yorgundum, halbuki daha çok işim vardı.
Ç
Çünkü
Geç kaldım çünkü otobüsü kaçırdım.
M
Meğerki
Meğerki o da beni düşünüyormuş.
İ
İllaki
İllaki o filmi izlememiz gerekiyordu.
Bu sekiz kelimeyi ezberlediğinde, 'ki' yazımının büyük bir kısmını halletmiş olacaksın. Bu kelimeler her zaman bitişik yazılır, başka bir alternatifi yoktur.
Diğer 'Ki' Kullanımlarına Dikkat!
Türkçede sadece bağlaç olan 'ki' yok. Bir de sıfat yapan '-ki' ve ilgi zamiri olan '-ki' var. İşte bunları da ayırmayı öğrenmelisin:
1. Sıfat Yapan '-ki' (Bitişik Yazılır)
Bu '-ki' eki, bir ismin yerini belirten veya onu niteleyen bir sıfat oluşturur. Genellikle yer ve zaman bildirir ve kelimeye bitişik yazılır.
* Evdeki hesap çarşıya uymaz. (Hangi hesap? Evdeki hesap.)
* Dünkü maç çok güzeldi. (Hangi maç? Dünkü maç.)
* Yarınki toplantıya yetişmeliyim. (Hangi toplantı? Yarınki toplantı.)
Bu '-ki' ekini ayırmayı denersen cümlenin anlamı bozulur. Ayrıca sonuna '-ler/-lar' eki getirdiğinde anlamlı olur: evdekiler, dünkülere, yarınkiler.
2. İlgi Zamiri Olan '-ki' (Bitişik Yazılır)
Bu '-ki' eki, bir ismin yerini tutar ve genellikle aitlik bildirir. Kelimeye bitişik yazılır.
* Benim kalemim kayboldu, seninkini alabilir miyim? (Seninki = senin kalemin)
* Onun fikri daha iyiydi, benimki pek beğenilmedi. (Benimki = benim fikrim)
Bu '-ki' de tıpkı sıfat yapan '-ki' gibi sonuna '-ler/-lar' eki getirildiğinde anlamlı olur: seninkiler, benimkiler.
Gördüğün gibi, 'ki' bağlacının yazımı göründüğü kadar karmaşık değil. Sadece SOMBAHÇEMİ'yi ve diğer 'ki' türlerini ayırt etmeyi öğrenmek yeterli. Artık yazım yanlışlarına elveda diyebilirsin!
#ki bağlacı#ki nasıl yazılır#bitişik yazılan ki#ayrı yazılan ki#SOMBAHÇEMİ#Türkçe yazım kuralları#dil bilgisi#yazım yanlışları
İçerik Yönetimi
Kurallar.net
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır. Bir hata veya güncelliğini yitirmiş bilgi fark ederseniz iletişim sayfamızdan bildirebilirsiniz.
İsteğe bağlı ziyaret ölçümünü kabul edebilir veya reddedebilirsiniz. Tercihinizi bu bağlantıdan değiştirebilirsiniz. Reklam izinleri etkinleştirildiğinde reklam sağlayıcısının ayrı izin ekranından yönetilir. Çerez politikası
